Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD)Sigara bırakma görüşmesini adım adım yürütün
TAHUD Tütünsüz Hayata Başlangıç: Tütün Bağımlılığı Tedavi Algoritması rehberi temel alınarak geliştirilen bu klinik karar destek aracı, sigara bırakma görüşmesini sistematik olarak yürütmenize yardımcı olmak amaçlı oluşturulmuştur. Nihai tanı, tedavi ve reçete kararı her zaman hekimin kendi kararıdır.
Değerlendiren hekim * · TAHUD pilot değerlendirmesi için
{{ hekim }}
{{ hekimUyari }}
Sihirbazı başlatmak için gereklidir (en az 5 karakter; adınız soyadınız ya da bir kullanıcı adı). Bu cihazda saklanır ve yaptığınız her değerlendirmenin istatistik kaydına eklenir; istediğiniz zaman silebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi
Hasta bilgileri · isteğe bağlı — plana işlenir, güvenlik sorularını hızlandırır
Cinsiyet
Gizlilik (KVKK): Hasta kimlik bilgisi saklanmaz — oturum yalnızca tarayıcı belleğinde tutulur, sayfa yenilenince sıfırlanır. Toplu istatistik için hasta kimliği içermeyen anonim kullanım verisi toplanır; değerlendiren hekim bilgisi de kayda eklenir. Ayrıntılı bilgi
1. ASK · Sor
Hasta sigara/tütün ürünü kullanıyor mu?
1. ASK · Eski kullanıcı
Sigarayı bırakmış hasta
Ne zaman bıraktı? Rehberdeki değişim evresine göre yaklaşım farklıdır.
Hekime öneri
- {{ eskiEvreBaslik }} {{ eskiEvreMetin }}
- {{ o.baslik }} {{ o.metin }}
Kaynak: Rehber 2.1 Sistematik Tarama · 2.3 Değişim Evreleri (Tablo 5) · 8.4 Sigara bırakmış bireye yaklaşım. Ayrıntılı bilgi için rehbere bakınız.
Hasta yeniden sigara içmeye başladıysa aktif içici olarak değerlendirin.
Sigara maruziyeti · Paket-yıl
Geçmiş sigara maruziyetini ve bireysel düzeyde akciğer kanseri taraması gerekliliğini değerlendirmek için doldurun.
Paket-yıl{{ paketYil }}
{{ paketYilFormul }}
Tarama değerlendirmesi için giriş ekranında yaş girilmelidir.
Akciğer kanseri taraması: {{ taramaMetin }}
{{ taramaKaynak }}
1. ASK · Hiç kullanmamış
Hiç tütün ürünü kullanmamış hasta
Hekime öneri
- {{ o.baslik }} {{ o.metin }}
Kaynak: Rehber 2.1 Sistematik Tarama · 1.3 İkincil ve üçüncül sigara dumanı. Ayrıntılı bilgi için rehbere bakınız.
3. ASSESS · Kullanım miktarı
Günlük sigara sayısı ve kullanım süresi
Paket-yıl{{ paketYil }}
{{ paketYilFormul }}
Akciğer kanseri taraması: {{ taramaMetin }}
{{ taramaKaynak }}
2. ADVISE · Öğütle
Net, kararlı bir bırakma önerisi verin
Hastaya kişiselleştirilmiş ve açık bir öneri sunun. Aşağıdaki örnekleri doğrudan kullanabilirsiniz.
{{ aq.label }}
"{{ aq.text }}"
Kişiselleştirin: Hastanın kendi semptomu, hastalığı veya aile öyküsüyle ilişkilendirin (örn. bir solunum yakınması ya da ailede sigarayla ilişkili bir hastalık).
3. ASSESS · Değişim evresi
Hasta önümüzdeki dönemde bırakmaya hazır mı?
Değişim evresi · Düşünme öncesi evre (prekontemplasyon) · 5R modeli
Bırakmayı henüz düşünmüyor — 5R uygulayın
Aşağıdaki beş bileşeni görüşmede kullanın. Bir sonraki görüşmede değişim evresi yeniden değerlendirilir.
{{ r.n }}
{{ r.tr }}
{{ r.kod }}
{{ r.ornek }}
{{ r.not }}
Motivasyonel plan çıktısı: Bu bir çıkış ekranıdır ancak döngüseldir — sonraki görüşmede evre yeniden değerlendirilir.
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) · Tütün Bağımlılığı Tedavi Algoritması
Değişim evresi · Düşünme evresi (kontemplasyon)
Sigarayı bırakmayı düşünen hasta — Motivasyonel görüşme
Hasta önümüzdeki 6 ay içinde sigarayı bırakmayı düşünüyor, ancak henüz somut bir adım atmaya hazır değil ve kararsızlığı belirgin. Motivasyonel görüşme teknikleriyle bırakmaya ilişkin ambivalansı ele alın ve içsel motivasyonu güçlendirin. Gerektiğinde, hastanın iznini alarak bilgilendirme yapın ve destek kaynaklarına yönlendirin.
Görüşme dört temel süreç üzerinden ilerler. Süreçler sıralı görünse de birbirini destekler. Amaç hastayı ikna etmek değil, değişim nedenlerini kendi cümleleriyle dile getirmesine yardımcı olmaktır. Düşünme aşamasındaki bir hastada görüşmenin ağırlığı genellikle "değişimi ortaya çıkarma" sürecindedir.
{{ a.n }}
{{ a.baslik }}
{{ a.soru }}
{{ a.not }}
- {{ s.baslik }}: {{ s.metin }}
Temel beceriler
{{ o.baslik }}: {{ o.metin }} {{ o.ornek }}
Düzeltme refleksinden ve ikna etme çabasından kaçının: Değişim argümanları hekimden geldiğinde hasta mevcut alışkanlığını savunmaya başlar. Bilgi vermek gerektiğinde bunu izin alarak ve Sor–Bilgi ver–Sor döngüsüyle yapın.
Motivasyonel plan çıktısı: Bu bir çıkış ekranıdır ancak döngüseldir — sonraki görüşmede evre yeniden değerlendirilir.
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) · Tütün Bağımlılığı Tedavi Algoritması
3. ASSESS · Bağımlılık düzeyi
Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi
Her soruyu işaretledikçe puan otomatik hesaplanır.
{{ q.num }}
{{ q.metin }}
FTND puanı
{{ ftndScore }}/10
{{ tierLabel }}
{{ tierComment }}
4. ASSIST · Güvenlik kontrolü
Hastaya aşağıdaki soruları sorun
{{ q.soru }} {{ q.autoLabel }}
{{ q.hintText }}
Aktif bayraklar
4. ASSIST · Farmakoterapi
İlaç önerileri
{{ tierLabel }} · FTND {{ ftndScore }}
{{ pharmaDecision }}
Güvenlik uyarısı — hekim değerlendirmesi gerekli
Elenen ilaçlar
{{ e.name }}
— {{ e.reason }}
Uygun seçenekler · klinik öncelik FTND kademesine göredir · plana eklemek için seçin
{{ d.ad }}
{{ d.ticari }}
OPSİYONEL
{{ d.sinif }}
Titrasyon çizelgesi
{{ d.titrNot }}
Kullanım
{{ u.baslik }}: {{ u.metin }}
Kullanım
{{ k.baslik }}
- {{ m }}
Süre
{{ d.sure }}
Bırakma tarihi
{{ d.birakma }}
{{ d.tierNot }}
{{ d.kullanimNotu }}
En sık yan etkiler
Kontrendikasyonlar
{{ r.baslik }}: {{ r.metin }}
{{ d.kontrDipnot }}
Uyarılar / dikkat edilecek durumlar
{{ r.baslik }}: {{ r.metin }}
Ayrıntılı bilgi için rehbere bakınız.
Doz ayarlaması / uyarı
{{ n.label }}: {{ n.not }}
{{ noAvailableMesaj }}
{{ m }}
Kombinasyon uyarısı: {{ kombinasyonUyariMetin }}
{{ kombinasyonUyariMetin }}
{{ kombOnayKombinasyon }} kombinasyonunu plana eklemek istediğinizi onaylıyor musunuz?
5. ARRANGE · Tedavi planı
Görüşme özeti hazır
Bu uygulama, tedavi önerilerini geliştirmek ve toplu istatistik üretmek amacıyla hasta kimliği içermeyen anonim kullanım verisi toplar. Hasta adı, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve IP adresi kaydedilmez. Ayrıntılı bilgi
Tütün Bağımlılığı Tedavi Planı
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) · Tütün Bağımlılığı Tedavi Algoritması
{{ planDate }}
Değerlendirme künyesi
{{ k.label }}{{ k.value }}
Seçilen tedavi
{{ d.ad }}{{ d.ticari }}
{{ d.titrNot }}
Kullanım
{{ u.baslik }}: {{ u.metin }}
Kullanım
{{ k.baslik }}
- {{ m }}
{{ d.tierNot }}
Süre: {{ d.sure }} · Bırakma tarihi: {{ d.birakma }} · {{ d.kullanimNotu }}
Yan etkiler
{{ r.baslik }}
Çok yaygın: {{ r.cok }}
Yaygın: {{ r.yaygin }}
Kontrendikasyonlar
{{ r.baslik }}: {{ r.metin }}
{{ d.kontrDipnot }}
Uyarılar / dikkat edilecek durumlar
{{ r.baslik }}: {{ r.metin }}
Ayrıntılı bilgi için rehbere bakınız.
{{ planNoDrugMetin }}
{{ m }}
Motivasyonel görüşme
- {{ m.baslik }}: {{ m.soru }}
Temel beceriler: açık uçlu sorular, olumlama, yansıtma, özetleme. Düzeltme refleksinden ve ikna etme çabasından kaçının; bilgi vermek gerektiğinde izin alarak Sor–Bilgi ver–Sor döngüsüyle yapın.
{{ deadsBaslik }}
Ek öneriler: {{ deadsExtra }}
İzlem planı
İlk kontrol: Bırakma tarihinden sonraki ilk 7 gün içinde yapılması önerilir.
Akciğer kanseri taraması
{{ taramaMetin }}
{{ taramaKaynak }}
Verilen eğitim materyali
- {{ m }}
Kaynak
TAHUD · Tütünsüz Hayata Başlangıç: Tütün Bağımlılığı Tedavi Algoritması (2026) — 2.2 Bağımlılık Düzeyinin Ölçülmesi · Bölüm 4, Tablo 3–4 · Bölüm 7 Sigara Bırakma Sonrası İzlem.
Bu bir klinik karar DESTEK çıktısıdır. Nihai tanı, tedavi ve reçete kararı hekimin sorumluluğundadır. Öneriler hasta bazında değerlendirilmelidir.
İlk muayene mi, kontrol muayenesi mi?
Her vaka sıfır vaka olarak değerlendirilir — hasta kimlik bilgisi saklanmaz.
Kullanılan tedavi ve tarihler
Tarihler kaydedilmez — sadece bu değerlendirme için kullanılır; kullanılan tedavi yalnızca anonim istatistikte sayılır.
Kullanılan tedavi
{{ kontrolTarihUyarisi }}
{{ kontrolIlacAdiSoru }} · başlama {{ kontrolBaslamaGoster }} · bırakma {{ kontrolBirakmaGoster }}
{{ kontrolErkenMesaj }} Yine de değerlendirmek isterseniz devam edebilirsiniz.
Sigarasız geçen gün sayısı{{ kontrolSigarasizGunSayisi }}
6–12 ay aralığında kontrol olarak devam edilir.
Bırakma tarihinden itibaren hiç sigara içtiniz mi?
{{ kontrolAyLabel }} kontrolü — sigara içildi mi?
Hasta hâlâ sigara kullanmıyor mu?
Relaps / kayma değerlendirmesi
Uygun olanı seçiniz (hekim kararı)
Hekime öneri — kayma
- Kaymayı normalleştirin: Tek bir sigaranın bırakma sürecini geçersiz kılmadığını, denemenin devam ettiğini vurgulayın.
- Tetikleyiciyi belirleyin: Kaymanın hangi durumda gerçekleştiğini ve tetikleyicinin ne olduğunu sorgulayın.
- Sigara isteği veya yoksunluk belirtilerini sorgulayın: Gün boyu süren yoğun sigara isteği veya yoksunluk belirtilerini sorgulayın (sinirlilik/öfke/hayal kırıklığı, konsantrasyon güçlüğü, iştah artışı, uykusuzluk, depresif duygudurum, huzursuzluk ve anksiyete).
- {{ o.baslik }} {{ o.metin }}
- Baş etme planı oluşturun: Belirlenen tetikleyici ve benzer durumlar için DEADS yöntemleriyle bir baş etme planı oluşturun.
{{ d.kod }}{{ d.tr }} Örnekler: {{ kontrolDavranisOrnekMetni }} - Bırakma planını sürdürün: {{ kontrolKaymaBirakma }}
- Yakın takip planlayın: Kaymanın tekrarlama riskine göre 1–2 hafta içinde veya klinik gereklilik halinde daha erken kontrol planlayın.
Farmakoterapi değişti mi?
Fagerström testi ve güvenlik sorularından başlayarak yeni ilaç planı oluşturulur; giriş ekranında girilen yaş ve cinsiyet korunur.
{{ kontrolKombSecimBaslik }}
Kombinasyon planı
{{ kontrolKombMevcutAd }} — {{ kontrolKombMevcutSatir }}
{{ kontrolKombEkAd }} — {{ kontrolKombEkSatir }}
{{ kontrolKombUyari }}
Tedavi ilerlemesi, önceki sayfada girilen tedavi başlama tarihine göre sayılmaya devam eder.
Önerilen sonraki kontrol: {{ kontrolSonrakiRelaps }}
Tedavi ilerlemesi
Tedaviye ilk başlanan bant dozu
Tedaviye başlanan kısa etkili preparat
{{ kontrolIlerlemeNot }}
Sonraki doz değişimi (en erken): {{ kontrolIlerlemeSonrakiTarih }}
Tedavinin tamamlanması (en erken): {{ kontrolIlerlemeTamamlanmaTarih }}
{{ kontrolTakvimNotu }} — Rehbere bakınız.
{{ kontrolSureNotu }}
Hekime öneri — nüks
- Yargılayıcı olmayan bir dille yaklaşın; nüksün bırakma sürecinin olağan bir parçası olduğunu, çoğu kişinin kalıcı başarıya birkaç denemede ulaştığını belirtin.
- Sonlanan bırakma girişimini değerlendirin: Önceki denemede işe yarayan ve yetersiz kalan yöntemleri, nükse yol açan tetikleyicileri, ilaç dozunu ve kullanım süresini sorgulayın. Tedavinin erken kesilme nedenlerini ve olası yan etkileri belirleyin.
- Yoğun sigara içme isteği veya yoksunluk belirtileri varsa (sinirlilik/öfke/hayal kırıklığı, konsantrasyon güçlüğü, iştah artışı, uykusuzluk, depresif duygudurum, huzursuzluk ve anksiyete) tedavi yetersizliğini; stres, alkol ve sosyal ortam gibi tetikleyiciler varsa davranışsal etkenleri değerlendirin.
- Hastanın motivasyonunu değerlendirin: "Şu anda yeniden bırakmayı denemeye hazır mısınız?"
- 2–4 hafta içinde yeni bir bırakma günü belirleyin (önerilen aralık: {{ kontrolHazirBirakmaBas }} – {{ kontrolHazirBirakmaSon }}).
- Farmakoterapiyi yeniden düzenleyin: Önceki tedavi yetersiz dozda veya sürede kullanıldıysa optimize edin; uygun doz ve yeterli süreye rağmen başarısızlık geliştiyse ajan değişikliğini veya uygun kombinasyon tedavisini değerlendirin.
{{ kontrolSitizinNuksNotu }} - Davranışsal destek yoğunluğunu artırın; bırakma gününe kadar hazırlık görüşmesi planlayın.
- 5R çerçevesini uygulayın:
{{ r.kod }}{{ r.tr }} - Bırakma günü belirlemesi için zorlamayın.
- Mevcut ilacı planlı biçimde sonlandırın ve gerekçesini açıklayın.
{{ kontrolSitizinNuksNotu }} - Kapıyı açık bırakın; kısa aralıklı (4–8 hafta) izlem randevusu verin: {{ kontrolKararsizIzlemBas }} – {{ kontrolKararsizIzlemSon }} arası.
Yeni bir bırakma denemesi için başlangıç değerlendirmesine dönerek tedavi ve takip planını yeniden oluşturun.
Abstinansın sürdürülmesi
Hekime öneri — {{ kontrolIlacAdi }}
- {{ o.baslik }} {{ o.metin }}
- Nüks risklerini belirleyin: Alkol, stres, sosyal ortam ve kilo değişimini sorgulayın; DEADS yöntemlerini hatırlatın.
{{ d.kod }}{{ d.tr }} Örnekler: {{ kontrolDavranisOrnekMetni }} - Sigara bırakmanın olumlu etkilerini sorgulayın: Hastanın fark ettiği fiziksel, psikolojik ve sosyal kazanımları belirleyerek motivasyonunu pekiştirin.Örnek hasta ifadeleri: Daha rahat nefes alıyorum. Daha az öksürüyorum. Daha enerjik hissediyorum. Artık sigara kokmuyorum. Kendimi daha özgür hissediyorum.
Tedavi ilerlemesi
Tedaviye ilk başlanan bant dozu
Tedaviye başlanan kısa etkili preparat
{{ kontrolIlerlemeNot }}
Sonraki doz değişimi (en erken): {{ kontrolIlerlemeSonrakiTarih }}
Tedavinin tamamlanması (en erken): {{ kontrolIlerlemeTamamlanmaTarih }}
{{ kontrolTakvimNotu }} — Rehbere bakınız.
{{ kontrolSureNotu }}
{{ kontrolKararBaslik }}
{{ kontrolTamamlandiMesaji }}
Önerilen sonraki kontroller
Bırakma tarihine göre: 7. gün · 28. gün · 2. ay · 3. ay · 6. ay · 9. ay · 12. ay
12 aylık izlem tamamlandı — bundan sonra yıllık izlem önerilir.
Bu uygulama, tedavi önerilerini geliştirmek ve toplu istatistik üretmek amacıyla hasta kimliği içermeyen anonim kullanım verisi toplar. Hasta adı, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve IP adresi kaydedilmez. Ayrıntılı bilgi